13-cü Beynəlxalq Gənc Memarların İdeya Layihəsi Mükafatları və Sərgisi

‘Naməlum’ tarix boyu insanın öyrənmək arzusunu hərəkətə gətirən və elmin inkişafını təmin edən bir anlayışdır. Elmi tədqiqat naməlumu axtarmağı və yeni biliklər yaratmağı hədəfləyərkən məlum olanı yenidən şərh edir, yeni naməlumlar ortaya qoyaraq onları sorğulayır. Bu baxımdan memarlıq sahəsinin inkişafı da mövcud biliklər əsasında yeni naməlumların araşdırılması və aydınlaşdırılması ilə mümkün olur. Memarlıq tarixi inkişafı əsrlər boyu izlənilə bilən, yeni problemlərlə üzləşərək və həll potensialını özündə daşıyaraq hələ də inkişaf edən və dəyişən bir sahədir. Hər hansı səbəbdən Yer səthindən ayrılaraq Yerdən kənar bir kontekstdə məkanlar layihələndirmək tarixi inkişafı boyunca Yerə bağlı qalmış memarlıq üçün ən təsirli ‘naməlumlardan’ biridir.

Bu gün kosmik fəzada və ya başqa planetlərdə yaşamaq imkanları gündəmə gətirilir və bu mövzuda elmi araşdırmalar aparılır. Bu inkişaflar memarlıq baxımından aşağıdakı sualları ortaya çıxarır:

Yerdənkənar mühit memarlıq baxımından hansı problemləri və həll imkanlarını ortaya çıxarır? Yerdəki həyata alternativ həyat məkan baxımından necə təşkil oluna bilər? Kosmosda və ya başqa planetlərdəki ətraf mühit amilləri memarlıq layihələndirməsinə necə təsir göstərə bilər? Yerə dönüşü olmayan bir səyahətdən sonra bu alternativ mühitlərdə dayanıqlı həyat layihələndirmək mümkündürmü? Görüş çərçivəsində hazırlanacaq ideya layihələrində iştirakçıların seçdiyi yerdənkənar mühitdə layihələndiriləcək “həyat kapsulları” barədə fikirlərin inkişaf etdirilməsi gözlənilir. Yuxarıdakı suallara cavab axtarılarkən memarlıqda “naməlum” anlayışı haqqında tənqidi fikirlərin irəli sürülməsi və gələcəyin memarlığının kainat miqyasında sorğulanması nəzərdə tutulur. Həmçinin yerdənkənar həyat alternativlərinin memarlıq baxımından şərh edilməsi hədəflənir. Layihədə “naməlum” anlayışı kosmosda və ya başqa planetlərdəki ətraf mühit amilləri çərçivəsində nəzərdən keçirilməlidir. Bu çərçivədə həyatın sərhədlərini Yer miqyasından kənara, kainat miqyasına daşıyan, memarlıqda naməlumu araşdıran, naməlum anlayışını bütün tərkib hissələri ilə sorğulayan və aydınlaşdıran “yerdənkənar həyat kapsulları” barədə ideyaların müzakirəsi və inkişafı hədəflənir.

Təsisçi memarlarımızdan Memar (magistr) Ömer Yeşildal sərgidə iştirak edən çoxsaylı layihələr arasından birinci yer mükafatına layiq görülmüşdür.